ﺗﺼﻔﻴﻪ و ﺗﺨﻠﻴﺺ ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﻧﻔﺘﻲ

ﺗﺼﻔﻴﻪ و ﺗﺨﻠﻴﺺ ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﻧﻔﺘﻲ

 

تصفیه شیمیایی نفت و همچنین تصفیه نفت با هیدروژن به چه معناست؟
در ادامه مطالب به این دو موضوع مهم میپرزدازیم.

نفت خام و ﺑﺮﺷﻬﺎي ﻧﻔﺘـﻲ ﻣﺨﻠﻮﻃﻬـﺎي ﺑﺴـﻴﺎرﭘﻴﭽﻴـﺪه اي ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﻋـﻼوه ﺑـﺮﻫﻴـﺪروﻛﺮﺑﻦ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ، داراي ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﮔﻮﮔﺮدي ﻧﻴﺘﺮوژن دار، اﻛﺴﻴﮋن دار وﻓﻠﺰات ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﺟﻮداﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺑﺎﻋﺚ آﻟﻮده ﺳﺎزي ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ ، اﻳﺠـﺎدﺧـﻮردﮔﻲ دردﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎ ، اﻳﺠﺎدﻧﺎﭘﺎﻳﺪاري درﻓﺮآورده ﻫﺎ وﻣﺴﻤﻮم ﻛﺮدن ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰورﻫﺎي واﺣﺪﻫﺎي ﭘﺎﻻﻳﺸﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد.

لیست ترکیبات نامطلوب و منشا احتمالی آنها:

 

C:\Users\MT\Desktop\لیست-ترکیبات-نامطلوب-و-منشا-احتمالی.png

ﻳﻜﻲ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻬﻢ در ﻫﺮ ﭘﺎﻻﻳﺸﮕﺎه ، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ اﺳﺖ ، ﻛﻪ ﺑﻪ دو ﺻﻮرت اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد :

  • ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ، ﻛﻪ درﻣﻮردﻓﺮآورده ﻫﺎي ﺳﻔﻴﺪ(ﺑﻨﺰﻳﻦ ، ﻧﻔﺘﺎ ، ﻧﻔﺖ ﺳﻔﻴﺪ) ﺑﻪ ﻛﺎرﻣﻲ رود.
  • ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎﻫﻴﺪروژن ، ﻛﻪ درﻣﻮرد ﻫﻤﻪ ﺑﺮﺷﻬﺎي ﻧﻔﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ.

تصفیه شیمیایی نفت

ﻫﺪف ازﻋﻤﻠﻴﺎت تصفیه شیمیایی نفت ﺣﺬف ﺟﺰﻳﻲ ﻳﺎﻛﻠﻲ ﻣﻮادﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻣﻮﺟﻮددرﻓﺮآورده ﻫﺎي ﻧﻔﺘﻲ وﺗﺒﺪﻳﻞ اﻳﻦ ﻣﻮادﺑـﻪ ترﻛﻴﺒﺎت ﻛﻢ ﺿﺮرﺗﺮﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ.
ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺮاي ﺳﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻜﺎر ﻣﻲ روﻧﺪ:

  • ﻛﺎﻫﺶ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻨﺪاﺛﺮﻧﺎﻣﺴﺎﻋﺪي ﺑﺮﻋﻤﻠﻴﺎت ﭘﺎﻻﻳﺶ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ.
  • ﺑﻬﺒﻮدﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﻌﻀﻲ ازﻓﺮآورده ﻫﺎ
  • ﺗﻐﻠﻴﻆ ﺑﻌﻀﻲ ﺳﺎزﻧﺪه ﻫﺎﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮرﻓﺮوش ﻳﺎﺗﺒﺪﻳﻞ آﻧﻬﺎ

روشهای تصفیه شیمیایی نفت

روش هاي تصفیه شیمیایی نفت زﻳﺎداﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺘﺪاوﻟﺘﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز:

۱-ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎ اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ

ازاﻳﻦ روش ﺑﺮاي ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﺳﻔﻴﺪ(ﺑﻨﺰﻳﻨﻬﺎ وﻧﻔﺖ ﺳﻔﻴﺪ) اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻫـﺪف آن ﺧﻨﺜـﻲ ﻧﻤـﻮدن ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎتﺑﺎزي ، ﺣﺬف ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت اﻛﺴﻴﮋن دارواﻛﺴﻴﺪه ﻛﺮدن ﻣﺮﻛﺎﭘﺘﺎﻧﻬﺎﺑﻪ دي ﺳﻮﻟﻔﻴﺪﻫﺎي ﻛﻢ ﺿﺮرﺗﺮاﺳﺖ.

نمودار-تاسیسات-تصفیه-اسید

نمودار تاسیسات تصفیه اسید

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺳﻴﺪﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت اﺗﻴﻠﻴﻨﻲ راﺑﻪ اﺳﺘﺮﻫﺎي ﻣﺤﻠﻮل دراﺳﻴﺪﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﭘﺲ ازﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻘﺪاراﺳﻴﺪﻣﺼﺮف ﺷﺪه ﻣﻴﺰان ﮔﻮﮔﺮدﻓﺮآورده ﺗﺎﺣﺪي ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ، وﻟﻲ درﻓﺎزﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪه ﻣﻮادﻧـﺎﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ازﻗﺒﻴـﻞ اﺳـﺘﺮﻫﺎ ، دي ﺳﻮﻟﻔﻴﺪﻫﺎ ، ﺳﻮﻟﻔﻮن ﻫﺎﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ، ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪﺟﺪاﺷﻮﻧﺪ. ﺑﺮاي ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ازواﻛـﻨﺶ ﻫـﺎي ﭘﻠﻴﻤـﺮي ﺑﺎﻳـﺪدردﻣﺎﻫـﺎي ﭘـﺎﻳﻴﻦ درﺣﺪود ۳۰-۲۰ درﺟﻪ ﺑﺮاي ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻫﺎو ۴۰-۳۰ درﺟﻪ ﺑﺮاي ﻧﻔﺖ ﺳﻔﻴﺪﻋﻤﻞ ﺷﻮد. ﻣﺪت ﺗﻤﺎس ﻣﻌﻤﻮﻻﺑـﻴﻦ۱۰-۵ دﻗﻴﻘـﻪ درروش ﻣﺪاوم و ۴۰-۲۰ دﻗﻴﻘﻪ درروش ﻏﻴﺮﻣﺪاوم اﺳﺖ ﻣﻮادﭘﺲ ازﺧﺮوج ازﻣﺨﻠﻮط ﻛﻦ واردﺟﺪاﻛﻦ ﺷﺪه ، ﻓـﺮآورده ازاﺳـﻴﺪﺟـﺪاﻣﻲ ﺷﻮدوﭘﺲ ازﺷﺴﺖ وﺷﻮﺑﺎ ﺳﻮدوآب ، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻲ رﺳﺪ.

۲-ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎ ﺳﻮد

ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎﺳﻮد براﺳﺎس ﺷﻜﻞ زﻳﺮروي ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﺳﻔﻴﺪوﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮرﺣﺬف ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت اﺳﻴﺪي اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد. اﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز: ﻣﺮﻛﺎﭘﺘﺎﻧﻬﺎ ، دي اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ، ﺗﻴﻮﻓﻨﻞ ، آﻟﻜﻴﻞ ﻓﻨﻞ، اﺳـﻴﺪﺳـﻴﺎﻧﻴﺪرﻳﻚ ، اﺳـﻴﺪﻫﺎي ﭼـﺮب واﺳـﻴﺪﻫﺎيﻧﻔﺘﻨﻲ.

ﻧﻤﻮدار ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺗﺼﻴﻔﻴﻪ ﺑﺎ ﺳﻮد

ﻧﻤﻮدار ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺗﺼﻴﻔﻴﻪ ﺑﺎ ﺳﻮد

 

۳-روﺷﻬﺎي ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺳﺎزي (Sweetening)

ﻫﺪف آن ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﺮﻛﺎﭘﺘﺎﻧﻬﺎي اﺳﻴﺪي و ﺑﺎﺑﻮي ﻧﺎﻣﺘﺒﻮع درﻓﺮآورده ﻫﺎي ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ دي ﺳﻮﻟﻔﻴﺪﻫﺎي ﻛﻢ ﺿﺮرﺗﺮ اﺳـﺖواﺳﺎﺳﺎًﺑﺮروي ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻫﺎاﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد. روﺷﻬﺎي ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺳﺎزي ﺑﻪ دو ﮔﺮوه اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﺎﺣﻼل واﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮدن ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ:

۴-اﺳﺘﺨﺮاج ﺑﺎ ﺣﻼل ﺳﻮﻟﻮﺗﺎﻳﺰر(Solutizer)

اﺳﺎس آن اﻧﺤﻼل ﻣﺮﻛﺎﭘﺘﺎﻧﻬﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﺑﻨﺰﻳﻦ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﻳﻚ ﻣﺤﻠﻮل ﻗﻠﻴﺎﻳﻲ ﺳﻮﻟﻮﺗﺎﻳﺰر اﺳﺖ ﺑﻌﻀـﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت آﻟـﻲ ﻧﻈﻴـﺮ اﺳﻴﺪﻫﺎي ﭼﺮب ، اﺳﻴﺪﻫﺎي آروﻣﺎﺗﻴـﻚ و آﻟﻜﻴـﻞ ﻓﻨﻠﻬـﺎ ، ﺣﻼﻟﻴـﺖ ﻣﺮﻛﺎﭘﺘﺎﻧﻬـﺎ در ﻣـﻮاد ﻗﻠﻴـﺎﻳﻲ را اﻓـﺰاﻳﺶ داده ، ﺑﺎﻋـﺚ ﺳـﻬﻮﻟﺖاﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﺮﻛﺖ ﺷﻞ ازاﺳﻴﺪ ﻛﺮزﻳﻠﻴﻚ درﻣﺤﻠﻮل ﭘﺘﺎس ﻳﺎ ﺳﻮداﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﺳﺖ.

۵-روش های اکسید کردن

اﺳﺎس آن اﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮدن ﻣﺮﻛﺎﭘﺘﺎﻧﻬﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﺑﻨﺰﻳﻦ و ﺗﺒﺪﻳﻞ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ دي ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ ﻫﺎ اﺳﺖ ، ﻛﻪ ﻣﺰاﺣﻤﺖ ﻛﻤﺘـﺮي اﻳﺠـﺎد ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ واﻛﻨﺶ اﻛﺴﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ واﻛﻨﺶ در ﺣﻀﻮر ﻳﻚ ﻋﺎﻣﻞ اﻛﺴﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻳﺎ ﻓﻌﺎل ﻛﻨﻨﺪه اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲ شود.

  ۲RSH+1/2 O2 → RS-SR +H2O

۶-روش ﻫﺎي ﺣﺬف ﻫﻴﺪروژن ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ و دي اﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮﺑﻦ

ﺑﺮاي ﺣﺬف ﻫﻴﺪروژن ﺳﻮﻟﻔﻴﺪودي اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﻣﻮﺟﻮددرﺑﺮﺷﻬﺎي ﺳﺒﻚ روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ اراﺋـﻪ ﺷـﺪه اﺳـت. مانند: روش ﮔﻴﺮﺑﻮﺗﻮل ، آﻟﻜﺎزﻳﺪ ، ﻓﻠﻮﺋﻮر و… .
ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺑﻜﺎررﻓﺘﻪ در اﻳﻦ روش ﻫﺎاﺧﺘﻼف ﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﺪارﻧﺪوﺗﻨﻬﺎ ﻧﻮع ﻣﺤﻠﻮل ﺟﺎذب اﺳﺖ ﻛـﻪ ﺗﻔـﺎوت داردﺣﻼﻟﻬـﺎﻳﻲﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﺑﻜﺎرﻣﻲ روﻧﺪ ، ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز:

  • ﻣﻮﻧﻮ اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ ، دي اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ و ﺗﺮي اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ درروش ﮔﻴﺮﺑﻮﺗﻮل
  • دي ﻣﺘﻴﻞ آﻣﻴﻨﻮ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ اﺳﺘﺎت و ﻓﻨﻴﻞ آﻣﻴﻨﻮ ﭘﺘﺎﺳﻴﻢ ﭘﺮوﭘﻴﻮﻧﺎت درروش آﻟﻜﺎزﻳﺪ
  • ﻛﺮﺑﻨﺎت ﭘﺮوﭘﻴﻠﻦ درروش ﻓﻠﻮﺋﻮر

در دﻣﺎي ﻣﺤﻴﻂ ، اﻛﺜﺮاﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺑﺮاﺳﻴﺪﻫﺎي H2S و CO2 اﺛﺮﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. درﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ، دردﻣﺎي ﺣﺪود ۱۱۰Cو ﻓﺸﺎراﺗﻤﺴﻔﺮي ، اﻳﻦ اﺳﻴﺪﻫﺎ ازﺣﻼل ﺟﺪاﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.

۷-تصفیه ﮔﺎزﻫﺎ ﺑﻮسیله ﻣﺤﻠﻮﻟﻬﺎي آﻣﻴﻦ

درتصفیهﮔﺎزﻫﺎي ﻃﺒﻴﻌﻲ وﻳﺎﮔﺎزﻫﺎي ﭘﺎﻻﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﻫﺪف ﺣﺬف ﻫﻴﺪروژن ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ ودي اﻛﺴﻴﺪﻛﺮﺑﻦ ﺑﻮسیله ﺷﺴﺖ و ﺷﻮﺑﺎﻣﺤﻠﻮﻟﻬﺎي آﻣﻴﻦ وﺳﺎﻳﺮﺣﻼﻟﻬﺎﺳﺖ.
ﻣﺤﻠﻮﻟﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ ﻛﺎرﻣﻲ روﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز:

  1. ﻣﻮﻧﻮ اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ %۱۵-۲۰
  2. دي اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ %۲۰-۳۰

اﻧﺘﺨﺎب ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ دو ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻜﺎت زﻳﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد:
ﺣﻼﻟﻴﺖ H2S و SO2 درﻣﺤﻠﻮﻟﻬﺎي ﻣﻮﻧﻮ اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ ﺑﻴﺸﺘﺮاز اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ اﺳـﺖ ﻣﺤﻠﻮﻟﻬـﺎي موﻧـﻮ اﺗﺎﻧـﻞ آﻣـﻴﻦ ﺑـﺎﺑﺮﺧﻲ ﻧﺎﺧﺎﻟﺼﻴﻬﺎﻣﺎﻧﻨﺪ COS ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣﻮﻧﻮ اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ ﺑﺮاي ﺗﺼﻔﻴﻪ ﮔﺎزﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻨﺎﺳﺒﺘﺮاﺳﺖ و دي اﺗﺎﻧﻞ آﻣﻴﻦ ﺑﺮاي ﮔﺎزﻫﺎي ﭘﺎﻻﻳﺸﮕﺎه ، وﻟﻲ اﻳﻦ ﻗﺎﻋﺪه ﻛﻠﻲ ﻧﻴﺴﺖ.

۸-ﺗﻮﻟﻴﺪ ﮔﻮﮔﺮد- ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻛﻠﻮس(Claus)

ﻃﻲ اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻫﻴﺪروژن ﺳﻮﻟﻔﻴﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺎﻻﻳﺸﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﮔﻮﮔﺮدﻣﻲ ﺷﻮدوﺷﺎﻣﻞ دو ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺳﺖ:

در ﻣﺮحله اول ﻛﻪ ﻣﺮحله ﺣﺮارﺗﻲ اﺳﺖ ، ﻗﺴﻤﺘﻲ ازﻫﻴﺪروژن ﺳﻮﻟﻔﻴﺪدرﻳﻚ ﻛﻮره ﺳﻮزاﻧﺪه ﻣﻲ ﺷـﻮد. دﻣـﺎي اﺣﺘـﺮاق حدود۱۲۰۰درجه اﺳﺖ وﮔﺎز SO2 ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد.
در ﻣﺮحله دوم ﻛﻪ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰوري اﺳﺖ ، ﻫﻴﺪروژن ﺳﻮﻟﻔﻴﺪﺗﺒﺪﻳﻞ ﻧﺸﺪه ، ﺑﺎSO2 واﻛﻨﺶ داده وﮔﻮﮔﺮدﺗﻮﻟﻴﺪﻣﻲ ﻛﻨﺪ.

ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎ ﻫﻴﺪروژن(Hydrotreating)

اﻳﻦ روش درﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﮔﺮاﻧﻲ ﻫﻴﺪروژن ﻛﺎرﺑﺮدﭼﻨﺪاﻧﻲ ﻧﺪاﺷﺖ ، وﻟﻲ اززﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺗﻮاﻧﺴـﺘﻨﺪازواﺣـﺪرﻓﺮﻣﻴﻨـﮓ ﻫﻴﺪروژن ارزان ﺑﺪﺳﺖ آورﻧﺪ ، ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ درﭘﺎﻻﻳﺸﮕﺎﻫﻬﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺖ.
ﻫﺪف ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎﻫﻴﺪروژن ﺣﺬف ﻳﺎﻛـﺎﻫﺶ ﻣﻘـﺪارﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﮔـﻮﮔﺮدي ، ﻧﻴﺘـﺮوژن دار ، اﻛﺴـﻴﮋن دار ، ﻓﻠـﺰات وﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺳـﻴﺮﻧﺸـﺪه ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ. ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﻫـﺪف اﻳـﻦ ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺻـﺮﻓﺎًﺣـﺬف ﻳـﺎﻛـﺎﻫﺶ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎتﮔـﻮﮔﺮدي ﺑﺎﺷـﺪ ، ﻓﺮآﻳﻨـﺪراﮔﻮﮔﺮدزداﻳﻲ درﺣﻀﻮر ﻫﻴﺪروژن (Hydrodesulphurization) ﻣﻲ ﻧﺎﻣﻨﺪ.
ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎﻫﻴﺪروژن روي ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺑﺮﺷﻬﺎي ﻧﻔﺘﻲ ازﻧﻔﺘﺎﺗﺎﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧـﺪﻫـﺎي ﺳـﻨﮕﻴﻦ اﻧﺠـﺎم ﭘـﺬﻳﺮاﺳـﺖ. درﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ، ﻓﺮآورده ﻫﻤﺎن ﺧﻮراك اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﻣﺰاﺣﻤﺶ ﺗﺎﺣﺪﻻزم ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ، ﺑـﺪون آﻧﻜـﻪﺗﻐﻴﻴـﺮﻣﺤﺴﻮﺳـﻲ درﻓﺎﺻـﻠﻪﺟﻮﺷﺶ اﻳﺠﺎدﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ.

ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰورﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ دراﻳﻦ روش ﺑﻜﺎرمیروﻧﺪ ، اﻛﺴﻴﺪﻫﺎوﻳﺎﺳـﻮﻟﻔﻴﺪﻫﺎي ﻓﻠﺰاﺗـﻲ ﭼـﻮن W، Mo ، Fe ، Ni ، CO ﺑـﺮﭘﺎیه آﻟﻮﻣﻴﻦ میﺑﺎﺷﻨﺪ. اﮔﺮﻫﺪف اﺻﻠﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺘﺮوژن ﺑﺎﺷﺪ ، ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰور ﻧﻴﻜﻞ- ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن روي آﻟﻮﻣﻴﻦ ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي دارد. درﻣﻮردﻛﺎﻫﺶ ﻣﻘﺪارﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﮔﻮﮔﺮدي ، ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰور ﻛﺒﺎﻟﺖ- ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن ﻣﺆﺛﺮﺗﺮاﺳﺖ. ﻫـﺪف ﺑﻴﺸـﺘﺮواﺣـﺪﻫﺎي ﺗﺼـﻔﻴﻪ ﺑـﺎﻫﻴﺪروژن دردرﺟﻪ اول ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻘﺪارﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﮔﻮﮔﺮدي اﺳﺖ. ﭘﺲ در اﻏﻠﺐ ﻣﻮارداز ﻛﺒﺎﻟﺖ- ﻣﻮﻟﻴﺒﺪن ﺑﺮ ﭘﺎیه آﻟﻮﻣﻴﻦ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﻪ ﻧﻈﺮﻣﻲ رﺳﺪاﮔﺮاﻳﻦ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰورﻫﺎبصورت ﻣﻮﻟﻴﺒﺪات ﻛﺒﺎﻟﺖ روي آﻟﻮﻣﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ ، ﻓﻌﺎﻟﺘﺮازﻣﺨﻠﻮط ﺳﺎده ﻛﺒﺎﻟﺖ وﻣﻮﻟﻴﺒﺪن ﻋﻤﻞ ﻛﻨﺪ.

درﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎﻫﻴﺪروژن واﻛﻨﺸﻬﺎي اﺻﻠﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز : ﮔﻮﮔﺮدﮔﻴﺮي ، ﻧﻴﺘـﺮوژن ﮔﻴـﺮي ، اﻛﺴـﻴﮋن ﮔﻴـﺮي ، ﻛـﺎﻫﺶﻓﻠﺰات و ﻫﺎﻟﻮژن ﻫﺎي اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ وﻫﻴﺪروژﻧﺎﺳﻴﻮن. ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎاﻳﻦ واﻛﻨﺸﻬﺎﻫﻴﺪروﻛﺮاﻛﻴﻨﮓ ﻧﻴﺰبصورت ﺟﺎﻧﺒﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز دﻣﺎ ، ﻓﺸﺎرﺟﺰﺋﻲ ﻫﻴﺪروژن و ﺳﺮﻋﺖ ﻓﻀﺎﻳﻲ اﻓﺰاﻳﺶ دﻣﺎ و ﻓﺸﺎرﺟﺰﺋـﻲ ﻫﻴـﺪروژن ، ﺑـﺎزدهﮔﻮﮔﺮدﮔﻴﺮي و ﻧﻴﺘﺮوژن ﮔﻴﺮي رااﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ و ﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد. اﻓﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎرﻣﻮﺟـﺐ اﻓـﺰاﻳﺶواﻛﻨﺸﻬﺎي اﺷﺒﺎع ﻫﻴﺪروژﻧﻲ ﺷﺪه ، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻚ راﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ دﻫﺪ. اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻋﺖ ﻓﻀﺎﻳﻲ ﺑﺎﻋﺚ ﻛﺎﻫﺶ درﺟﻪ ﺗﺒـﺪﻳﻞﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن وﺗﺸﻜﻴﻞ ﻛﻚ ﻣﻲ ﺷﻮد.

روﺷﻬﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎ ﻫﻴﺪروژن

در واﺣﺪ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎ ﻫﻴﺪروژن دو ﺑﺨﺶ اﺻﻠﻲ وﺟﻮد دارد:

  1. بخش واکنشی
  2. بخش تفکیک

ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ راﻣﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ وﻳﺎ ﺑﺪون ﺑﺮﮔﺸﺖ دادن ﮔﺎزﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي اﻧﺠﺎم داد. ﻧﻮع ﺑـﺪون ﺑﺮﮔﺸـﺖ ﺑـﺮاي ﺧﻮراﻛﻬـﺎي ﺳﺒﻚ بوﻳﮋه ﻧﻔﺘﺎﺑﻜﺎرﻣﻲ رود ، ﻳﻌﻨﻲ درﻣﻮاردي ﻛﻪ ﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن ﻛﻢ ﺑﺎﺷﺪدرﺳﺎﻳﺮﻣﻮاردازﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺠﻬﺰﺑـﻪ ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﺑﺮﮔﺸﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﺷﻮد. ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻨﻮع ﺧﻮراﻛﻬﺎ ، ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺑﺎ ﻫﻴﺪروژن درﻣﻮردﻫﺮﺧﻮراك ﻣﺴﻴﺮﺧﺎﺻﻲ ﭘﻴﺪا ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.

۱-ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻫﺎ

اﻟﻒ) ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺧﻮراﻛﻬﺎي رﻓﺮﻣﻴﻨﮓ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰوري
ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰور رﻓﺮﻣﻴﻨﮓ ، ﭘﻼﺗﻴﻦ ﺑﺮﭘﺎیه آﻟﻮﻣﻴﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳـﻤﻮم ﺑـوﻳـﮋه ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﮔـﻮﮔﺮدي و ﻧﻴﺘـﺮوژن دارﺑﺴـﻴﺎرﺣﺴﺎس اﺳﺖ ، بطورﻳﻜﻪ ﻣﻴﺰان ﮔﻮﮔﺮدﺧﻮراك رﻓﺮﻣﻴﻨﮓ ﺑﺎﻳﺪاز ۳۰ ppm ﻛﻤﺘﺮﺑﺎﺷﺪوﻣﻘﺪارنیتروژن آن از ۲ ppm ﺗﺠـﺎوزنکند. ﺧﻮراك رﻓﺮﻣﻴﻨﮓ ﻣﻌﻤﻮﻻًﻓﺮآورده ﻫﺎي ﺗﻘﻄﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺟﻮش۶۰-۱۹۰درجه ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﺪ وﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺗﺼـﻔﻴﻪ آن بسهوﻟﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮدوﻣﻴﺰان ﮔﻮﮔﺮدﺑﻪ ۱-ppm10 میرسد.

ب) ﻫﻴﺪروژن دار ﻛﺮدن اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﺑﻨﺰﻳﻦ ﻫﺎي ﻛﺮاﻛﻴﻨﮓ
ﻫﻴﺪروژن دارﻛﺮدن درﻣﻮردﺑﻨﺰﻳﻨﻬﺎي ﻛﺮاﻛﻴﻨﮓ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰوري و ﻛﺮاﻛﻴﻨﮓ ﺑﺎﺑﺨﺎرﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﮔﻮﮔﺮدو دي اوﻟﻔﻴﻨﺸﺎن زﻳﺎد اﺳــﺖ ، اﻧﺠــﺎم ﻣــﻲ ﺷــﻮد ، ﺗــﺎاﻣﻜــﺎن ﻛــﺎرﺑﺮدﻣﺴــﺘﻘﻴﻢ آﻧﻬــﺎراﺑﺼــﻮرت ﺳــﻮﺧﺖ ﻣﺮﻏــﻮب ﺑﺪﻫــﺪ. ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰورﻫــﺎي اﻳــﻦ روش ﺑــﺎﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰورﻫﺎي ﻣﻌﻤﻮل ﮔﻮﮔﺮدﮔﻴﺮي ﺗﻔﺎوت داﺷﺘﻪ و ﺳﻠﻜﺘﻴﻮﺗﺮﻧﺪ ، ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ اي ﻛﻪ ازاﺷﺒﺎع ﺷﺪﻳﺪاوﻟﻔﻴﻨﻬﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.

۲-ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﻔﺖ ﺳﻔﻴﺪ ، ﺣﻼﻟﻬﺎ و ﺳﻮﺧﺖ ﺟﺖ

اﻳﻦ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻴﺎت در ﻣﻮرد ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﺗﻘﻄﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻜﺎر ﻣﻲ رود و ﻫﺪف آن ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻴﺰان ﮔﻮﮔﺮد و ﻧﻴﺘﺮوژن و ﺑﻬﺒـﻮد رﻧﮓ و ﺑﻮي ﺑﺮش ﻧﻔﺖ ﺳﻔﻴﺪ و ﺳﻮﺧﺖ ﺟﺖ اﺳﺖ. ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﺨﻠﻴﺺ ، در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑـﺮ اﻳﻨﺴـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎ اﻋﻤـﺎل ﺷـﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺷﺪﻳﺪﺗﺮ ، ﻫﻴﺪروژن دار ﻛﺮدن ﺟﺰﺋﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت اﺷﺒﺎع ﻧﺸﺪه (اوﻟﻔﻴﻨﻬﺎ و آروﻣﺎﺗﻴﻜﻬـﺎ) و ﺑﻬﺒـﻮد ﺧـﻮاص اﺣﺘﺮاﻗـﻲ (اﻓـﺰاﻳﺶﻧﻘﻄﻪ دود و ﻏﻴﺮه) ﻧﻴﺰ ﺗﺤﻘﻖ ﻳﺎﺑﺪ.

۳-ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﻣﻴﺎن ﺗﻘﻄﻴﺮ

اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻫـﻢ در ﻣـﻮرد ﻓـﺮآورده ﻫـﺎي ﺗﻘﻄﻴـﺮ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ و ﻫـﻢ در ﻣـﻮرد ﻓـﺮآورده ﻫـﺎي ﻛﺮاﻛﻴﻨـﮓ ﺣﺮارﺗـﻲ و ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰوري ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲ رود و اﻣﻜﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ ﻣﺮﻏﻮﺑﻴﺖ ﮔﺎزوﻳﻴﻞ ﻣﻮﺗﻮر و ﺳﻮﺧﺖ ﺧﺎﻧﮕﻲ از ﻧﻈﺮ ﻣﻴﺰان ﮔﻮﮔﺮد ، رﻧﮓ ، ﺑـﻮ وﺛﺒﺎت و ﻋﺪد ﺳﺘﺎن ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺷﻮد ﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن ﺑﺴﺘﮕﻲ زﻳﺎدي ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﮔﻮﮔﺮد و اوﻟﻔﻴﻦ ﺧﻮراك و ﻓﺎصله ﺟﻮش آن دارد.

۴-ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻮاد ﺗﻘﻄﻴﺮ ﺷﺪه ﺳﻨﮕﻴﻦ

اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺧﻮراﻛﻬﺎي ﻛﺮاﻛﻴﻨﮓ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰوري اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻔﺖ ﺳﻮﺧﺘﻬﺎي ﻛﻢ ﮔﻮﮔﺮد ﺑﻪ ﻛﺎر رود اﮔﺮ ﺑﻪ ﺟﺎي ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﻛﺮاﻛﻴﻨﮓ ، ﺧﻮراك آن را ﻣﻮرد ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻗﺮار دﻫﻨـﺪ اﺛـﺮ ﻣﺜﺒﺘـﻲ ﺑـﺮﺗﻮزﻳﻊ ، ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﺑﺎزده ﻓﺮآورده ﻫﺎ ﻣﻲ ﮔﺬارد و ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰورﻫﺎ ﻧﻴﺰ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﻤﻮم ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.

۵-ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ روﻏﻨﻬﺎي رواﻧﺴﺎز

اﻣﺘﻴﺎز اﻳﻦ ﻧﻮع ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺣﺬف اﺷﻜﺎﻻت ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﺎرﺑﺮد اﺳﻴﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﻳﻚ و ﺧﺎﻛﻬـﺎي ﺟـﺎذب ، ﺑﻬﺒـﻮد ﻛﻴﻔﻴـﺖ ﻓﺮآورده ﻫﺎ و اﻓﺰاﻳﺶ ﺑﺎزده آﻧﻬﺎﺳﺖ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻓﺮآورده ﻫﺎ از ﻧﻈﺮ رﻧﮓ ، ﺑﻮ ، ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﻛﺮﺑﻦ و ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﻮاد اﻓﺰودﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﺑـﻪ ﻃـﻮرﻣﺤﺴﻮﺳﻲ ﺑﻬﺒﻮد ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ در اﻳﻦ ﻣﻮرد اﻏﻠﺐ از روش ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰور ﻣﻮﻟﺒﻴﺪات ﻛﺒﺎﻟﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ.

۶-ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﻔﺘﻬﺎي ﺧﺎم و ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه ﻫﺎ

اﻳﻦ روش اﻣﻜﺎن ﻣﻲ دﻫﺪ ﻛﻪ از ﻧﻔﺘﻬﺎي ﺧﺎم ﭘﺮ ﮔﻮﮔﺮد ، ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﻣﺮﻏﻮﺑﻲ ﺑﺪﺳﺖ آﻳﺪ ، ﻛﻪ ﻧﻴـﺎزي ﺑـﻪ ﮔـﻮﮔﺮد ﮔﻴﺮي ﺑﻌﺪي ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﺷﻜﺎل اﻳﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﺟﻮد آﺳﻔﺎﻟﺘﻦ ﻫﺎ و ﻓﻠﺰات اﺳﺖ ، ﻛﻪ در ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻨﺘﺮل ﻧﺸﺪه ﻣﻮﺟﺐ ﻏﻴﺮ ﻓﻌـﺎلﺷﺪن ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺰورﻫﺎ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.

۷-ﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن

ﻣﻴﺰان ﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن از ﻳﻚ ﻃﺮف ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺧﻮراك از ﻧﻈﺮ ﻓﺎﺻﻠﺔ ﺟﻮش و ﻣﻘﺪار ﮔﻮﮔﺮد و اوﻟﻔـﻴﻦ ﻫـﺎ و دي اوﻟﻔﻴﻦ ﻫﺎ و آروﻣﺎﺗﻴﻚ ﻫﺎ دارد و از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺪت ﻋﻤﻠﻴـﺎت و ﺑـﻪ ﺧﺼـﻮص ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻓﺸـﺎر اﺳـﺖ ﺳـﻨﮕﻴﻦ ﺑـﻮدنﺧﻮراك ﻳﺎ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﻓﺸﺎر ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن ﻣﻲ ﺷﻮد.

ﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺑﺸﻜﻪ از ﺧﻮراك و ﻫﺮ درﺻﺪ از ﮔﻮﮔﺮد۷۰ ﻓﻮت ﻣﻜﻌﺐ ، ﻫﺮ درﺻﺪ از ﻧﻴﺘـﺮوژن ۳۲۰ ﻓـﻮت ﻣﻜﻌﺒﻮ ﻫﺮ درﺻﺪ از اﻛﺴﻴﮋن ۱۸۰ ﻓﻮت ﻣﻜﻌﺐ اﺳﺖ اﮔﺮ ﺷﺪت ﻋﻤﻠﻴﺎت زﻳﺎد ﺑﺎﺷﺪ ، ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛـﻪ ﻫﻴـﺪروﻛﺮاﻛﻴﻨﮓ در ﻣﻘﻴـﺎس وﺳﻴﻌﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ، ﻣﺼﺮف ﻫﻴﺪروژن ﺑﻪ ﺷﺪت اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ ﮔﺎه ﻣﻘﺪار واﻗﻌـﻲ ﻣﺼـﺮف ﻫﻴـﺪروژن ﺑـﻪ دو ﺗـﺎ ده ﺑﺮاﺑـﺮ ﻣﻘـﺪاراﺳﺘﻮﻛﻴﻮﻣﺘﺮي آن ﻣﻲ رﺳﺪ.